Ṣé o fẹ́ kí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ rẹ máa ṣiṣẹ́ fún ìgbà pípẹ́ tó bá ṣeé ṣe? Àwọn nǹkan tí o gbọ́dọ̀ ṣe nìyí
Tí o bá ra ọ̀kan lára àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ iná mànàmáná tó dára jùlọ, o mọ̀ pé jíjẹ́ kí bátírì rẹ̀ wà ní ìlera jẹ́ apá pàtàkì nínú ohun ìní. Mímú kí bátírì wà ní ìlera túmọ̀ sí pé ó lè tọ́jú agbára púpọ̀ sí i, èyí tó túmọ̀ sí ibi tí a lè máa wakọ̀. Bátírì tó wà ní ipò tó dára yóò ní ẹ̀mí gígùn, ó sì níye lórí jù tí o bá pinnu láti tà á, kò sì ní nílò láti máa gba agbára padà nígbàkúgbà. Ní ọ̀rọ̀ mìíràn, ó jẹ́ àǹfààní gbogbo àwọn tó ni EV láti mọ bí bátírì wọn ṣe ń ṣiṣẹ́ ohun tó yẹ kí a ṣe láti jẹ́ kí bátírì ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ wọn wà ní ìlera.
Báwo ni bátìrì ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ oníná ṣe ń ṣiṣẹ́?
Àwọnbátìrì lítíọ́mù-ìọ́nùNínú ọkọ̀ rẹ, kò yàtọ̀ sí bátìrì nínú iye ẹ̀rọ tí o ní lọ́wọ́lọ́wọ́ — ìbáà ṣe kọ̀ǹpútà alágbèéká, fóònù alágbèéká tàbí bátìrì AA tí a lè gba agbára. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n tóbi jù, wọ́n sì ní àwọn ohun èlò tuntun tí ó tóbi jù tàbí tí ó wọ́n jù fún àwọn ẹ̀rọ kékeré ojoojúmọ́.
A ṣe àgbékalẹ̀ sẹ́ẹ̀lì bátírì lítíọ́mù-íọ́nì kọ̀ọ̀kan lọ́nà kan náà, pẹ̀lú àwọn apá méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí àwọn ion lítíọ́mù lè rìn láàárín. Anode bátírì náà wà ní apá kan, nígbà tí katódì náà wà ní apá kejì. Agbára gidi ni a gbà nípasẹ̀ àwọn ion lítíọ́mù, èyí tí ó ń rìn kọjá ìpínyà náà ní ìbámu pẹ̀lú bí ipò bátírì náà ṣe rí.
Nígbà tí a bá ń tú àwọn ion wọ̀nyí jáde, wọ́n máa ń gbé láti anode sí cathode, àti nígbà tí bátírì bá ń tún gba agbára. Pínpín àwọn ion náà ní ìsopọ̀ taara pẹ̀lú ìpele gbigba agbára. Bátírì tí ó ti gba agbára pátápátá yóò ní gbogbo àwọn ion ní apá kan ti sẹ́ẹ̀lì náà, nígbà tí bátírì tí ó ti tán yóò ní wọn ní apá kejì. Ìgba agbára 50% túmọ̀ sí pé wọ́n pín sí méjì ní ìbámu, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ó ṣe pàtàkì láti kíyèsí pé ìṣípo àwọn ion lithium nínú bátírì náà máa ń fa ìdààmú díẹ̀. Nítorí náà, àwọn bátírì lithium-ion máa ń di aláìlera ní ọ̀pọ̀ ọdún, láìka ohun mìíràn tí o bá ṣe sí. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìdí tí a fi ń wá ìmọ̀-ẹ̀rọ bátírì tí ó lágbára.
Batiri keji ti awọn ọkọ ayọkẹlẹ ina tun ṣe pataki
Àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ iná mànàmáná ní bátìrì méjì. Bátìrì pàtàkì jẹ́ bátìrì lítíọ́mù-ion ńlá kan tó ń mú kí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ ṣiṣẹ́, nígbà tí bátìrì kejì ló ń ṣe àwọn ètò iná mànàmáná tó kéré sí i. Bátìrì yìí ń fún àwọn nǹkan bí ìdènà ilẹ̀kùn, ìṣàkóso ojú ọjọ́, kọ̀ǹpútà ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ lágbára. Ní ọ̀rọ̀ mìíràn, gbogbo àwọn ètò tó bá fẹ́ yọ́ tí wọ́n bá gbìyànjú láti fa agbára láti inú fóltéèjì oní-mẹ́ta tí bátìrì àkọ́kọ́ ń ṣe.
Nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ iná mànàmáná, bátírì yìí jẹ́ bátírì 12V lead-acid déédéé tí o lè rí nínú ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ mìíràn. Àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ mìíràn, títí kan àwọn bíi Tesla, ti ń yí padà sí àwọn ọ̀nà mìíràn tí wọ́n lè gbà lo lithium-ion, bó tilẹ̀ jẹ́ pé iṣẹ́ náà jẹ́ bákan náà.
Kò sí ìdí tó fi yẹ kí o máa ṣàníyàn nípa bátírì yìí. Tí nǹkan bá bàjẹ́, gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe lè ṣe nínú ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tó ní epo petirolu, o lè yanjú ìṣòro náà fúnra rẹ. Ṣàyẹ̀wò bóyá bátírì náà ti kú, tí a sì lè tún un ṣe nípasẹ̀ ẹ̀rọ charger tàbí pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀ sí í dún, tàbí nínú ọ̀ràn tó burú jù, pààrọ̀ rẹ̀ sí tuntun. Wọ́n sábà máa ń ná láàrín $45 sí $250, a sì lè rí wọn ní ilé ìtajà àwọn ohun èlò ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tó dára. (ṣe àkíyèsí pé o kò lè bẹ̀rẹ̀ EV's main.
Báwo lo ṣe lè mú kí bátírì ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ oníná mànàmáná wà ní ìlera?
Fún ìgbà àkọ́kọ́ tí àwọn onílé EV yóò ní àǹfààní láti máa lo iná mànàmánábatiri ọkọ ayọkẹlẹNí ipò tó dára jùlọ, ó lè dà bí ohun tó ń bani lẹ́rù. Ó ṣe tán, tí bátìrì náà bá bàjẹ́ débi pé ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ náà kò ṣeé lò mọ́, àtúnṣe kan ṣoṣo ni láti ra ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tuntun — tàbí kí o ná ẹgbẹẹgbẹ̀rún dọ́là lórí bátìrì tuntun. Kò sí èyí tó dùn mọ́ni nínú èyí.
Ó ṣe tán, mímú kí bátírì rẹ wà ní ìlera rọrùn, ó sì gba ìṣọ́ra díẹ̀ àti ìsapá díẹ̀. Àwọn ohun tí o ní láti ṣe nìyí:
★Jẹ́ kí owó rẹ wà láàárín 20% sí 80% nígbàkúgbà tí ó bá ṣeé ṣe
Ọ̀kan lára àwọn ohun tí gbogbo ẹni tó ni EV gbọ́dọ̀ rántí ni láti jẹ́ kí ìwọ̀n bátírì wà láàrín 20% sí 80%. Mímọ ìdí tí ó fi rí bẹ́ẹ̀ ni a ó padà sí bí bátírì lítíọ́mù-ion ṣe ń ṣiṣẹ́. Nítorí pé àwọn ion lítíọ́mù ń ṣiṣẹ́ nígbà gbogbo nígbà tí a bá ń lò ó, bátírì náà máa ń ní ìṣòro díẹ̀ — èyí tí kò ṣeé yẹ̀ sílẹ̀.
Ṣùgbọ́n wàhálà tí bátírì náà ń fara dà máa ń burú sí i nígbà tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ion bá wà ní apá kan sẹ́ẹ̀lì tàbí èkejì. Ó dára tí o bá ń fi ọkọ̀ rẹ sílẹ̀ fún wákàtí díẹ̀, tàbí tí o bá ń dúró sí alẹ́ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, ṣùgbọ́n ó máa ń di ìṣòro tí o bá ń fi bátírì náà sílẹ̀ déédéé fún ìgbà pípẹ́.
Àkókò ìwọ́ntúnwọ̀nsí pípé tó wà ní ìwọ̀n 50%, nítorí pé àwọn ion ni a pín ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì ti batiri náà. Ṣùgbọ́n níwọ̀n ìgbà tí èyí kò bá ṣeé lò, ibẹ̀ ni a ti ń rí ààlà 20-80% láti. Ohunkóhun tí ó bá kọjá àwọn point wọ̀nyẹn, o sì wà nínú ewu kí wahala bátírì náà pọ̀ sí i.
Èyí kò túmọ̀ sí pé o kò le gba agbára bátìrì rẹ pátápátá, tàbí pé o kò gbọdọ̀ jẹ́ kí ó rì sí ìsàlẹ̀ 20% nígbà míì. Tí o bá nílò ìwọ̀n tó pọ̀ tó, tàbí tí o ń tì ọkọ̀ rẹ láti yẹra fún ìdádúró agbára mìíràn, nígbà náà kì yóò jẹ́ òpin ayé. Kàn gbìyànjú láti dín àwọn ipò wọ̀nyí kù níbi tí o bá ti lè ṣe é, má sì fi ọkọ̀ rẹ sílẹ̀ ní ipò yẹn fún ọjọ́ mélòó kan.
★Jẹ kí bátírì rẹ tutu
Tí o bá ti ra EV láìpẹ́ yìí, ó ṣeé ṣe kí àwọn ẹ̀rọ kan wà tí wọ́n lè fi mú kí bátírì wà ní ìwọ̀n otútù tó dára jùlọ. Àwọn bátírì Lithium-ion kò fẹ́ràn kí ó gbóná jù tàbí kí ó tutu jù, ooru sì jẹ́ ohun tí a mọ̀ ní pàtàkì fún mímú kí iyàrá ìbàjẹ́ bátírì pọ̀ sí i fún ìgbà pípẹ́.
Nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà, èyí kì í ṣe ohun tí ó yẹ kí o máa ṣàníyàn nípa rẹ̀. Àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ oníná mànàmáná òde òní sábà máa ń ní àwọn ètò ìṣàkóso ooru tó ti pẹ́ tó lè mú kí bátírì gbóná tàbí kí ó tutù bí ó bá ṣe yẹ. Ṣùgbọ́n ó yẹ kí a rántí pé ó ń ṣẹlẹ̀, nítorí pé àwọn ètò wọ̀nyẹn nílò agbára. Bí ooru bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ ni agbára ṣe pọ̀ tó láti jẹ́ kí bátírì náà rọrùn — èyí tí yóò nípa lórí ibi tí o ń lọ.
Àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ àtijọ́ kan kò ní agbára ìtọ́jú ooru tó ń ṣiṣẹ́. Nissan Leaf jẹ́ àpẹẹrẹ pàtàkì fún ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tó ń lo ẹ̀rọ ìtútù bátírì aláìṣiṣẹ́. Èyí túmọ̀ sí wípé tí o bá ń gbé ní agbègbè tí ó gbóná gan-an, tàbí tí o bá ń gbára lé agbára DC kíákíá déédéé, bátírì rẹ lè ṣòro láti jẹ́ kí ó tutù.
Kò sí ohun tó pọ̀ tó o lè ṣe nípa èyí nígbà tí o bá ń wakọ̀, àmọ́ ó túmọ̀ sí pé o gbọ́dọ̀ kíyèsí ibi tí o ti ń gbé ọkọ̀ sí. Gbìyànjú láti pa ọkọ̀ sí inú ilé tí ó bá ṣeé ṣe, tàbí ó kéré tán gbìyànjú láti wá ibi tí ó ṣókùnkùn. Kò jọ ibi tí ó wà títí láé, ṣùgbọ́n ó ń ràn ọ́ lọ́wọ́. Èyí jẹ́ àṣà tó dára fún gbogbo àwọn tó ni EV, nítorí pé ó túmọ̀ sí pé ìṣàkóso ooru kò ní jẹ agbára púpọ̀ nígbà tí o bá wà níta. Nígbà tí o bá sì padà, ọkọ̀ rẹ yóò tutù díẹ̀ ju bí ì bá ti rí lọ.
★ Ṣọ́ra iyára gbigba agbara rẹ
Àwọn onílé ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ iná mànàmáná kò gbọdọ̀ bẹ̀rù láti lo agbára ìgbaradì DC kíákíá. Wọ́n jẹ́ irinṣẹ́ pàtàkì fún àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ iná mànàmáná, wọ́n ń fúnni ní agbára ìgbaradì kíákíá fún ìrìnàjò gígùn àti àwọn ipò pàtàkì. Àmọ́ ó ṣeni láàánú pé wọ́n ní orúkọ rere, àti bí àwọn agbára ìgbaradì kíákíá wọ̀nyẹn ṣe lè ní ipa lórí ìlera bátírì ìgbà pípẹ́.
Àwọn amúṣẹ́ ọkọ̀ bíi Kia (tí ó ṣí ní ojú ìwé tuntun) ń gbà ọ́ nímọ̀ràn pé kí o má ṣe lo àwọn ẹ̀rọ amúṣẹ́yá kíákíá nígbàkúgbà, nítorí àníyàn nípa ìfúnpá tí bátìrì rẹ lè ní.
Sibẹsibẹ, ni gbogbogbo, gbigba agbara ni kiakia dara - ti ọkọ ayọkẹlẹ rẹ ba ni eto iṣakoso ooru to peye. Boya o jẹ ti omi tutu tabi ti o tutu, ọkọ ayọkẹlẹ naa le ṣe iṣiro fun ooru ti o pọ ju ti a ṣe nigbati o ba tun gba agbara pada. Ṣugbọn iyẹn ko tumọ si pe ko si awọn nkan ti o le ṣe lati mu ilana naa rọrun.
Má ṣe so ẹ̀rọ amúlétutù mọ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ náà ní kété tí o bá dúró, tí ó bá ṣeé ṣe. Fífún bátírì náà ní àkókò láti tutù yóò mú kí iṣẹ́ náà rọrùn. Gba agbára sínú rẹ̀, tàbí sí ibi tí ó ṣókùnkùn, tí ó bá ṣeé ṣe, kí o sì dúró títí di àkókò tí ó tutù ní ọjọ́ láti dín ooru tó pọ̀ jù ní àyíká bátírì náà kù.
Ó kéré tán, ṣíṣe àwọn nǹkan wọ̀nyí yóò mú kí o gba agbára díẹ̀ sí i, nítorí pé kò sídìí láti lo agbára láti mú kí bátírì náà tutù.
Tí ọkọ̀ rẹ bá ní agbára ìtútù bátírì tí kò ṣeé lò, ìyẹn ni pé ó gbára lé afẹ́fẹ́ àyíká láti mú ooru kúrò, o gbọ́dọ̀ fi àwọn ìmọ̀ràn wọ̀nyí sí ọkàn. Nítorí pé ó ṣòro láti tutù kíákíá, ooru lè kó jọ, èyí sì lè ba bátírì jẹ́ ní gbogbo ìgbà tí ọkọ̀ bá ń lò ó. Rí i dájú pé o wo ìtọ́sọ́nà wa lórí bóyá ó yẹ kí o gba agbára kíákíá fún ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ rẹ tí o kò bá ní iyèméjì nípa ipa tí ó lè ní.
★ Gba iye batiri rẹ to pọ ju ti o ba le lo lọ
Àwọn bátírì Lithium-ion nìkan ni a ń fún ní iye àkókò pàtó kan — ìgba agbára àti ìtújáde bátírì náà pátápátá. Bí agbára bátírì bá ń pọ̀ sí i, bẹ́ẹ̀ náà ni ó ṣe é ṣe kí ó máa bàjẹ́ bí àwọn ion lithium ṣe ń yí sẹ́ẹ̀lì náà ká.
Ọ̀nà kan ṣoṣo láti dín iye àwọn ìyípo agbára ìṣiṣẹ́ kù ni kí a má lo bátírì náà, èyí sì jẹ́ ìmọ̀ràn búburú. Síbẹ̀síbẹ̀, ó túmọ̀ sí pé àǹfààní wà nínú wíwakọ̀ ní ti ọrọ̀ ajé àti rírí i dájú pé o gba ìwọ̀n agbára ìṣiṣẹ́ tó pọ̀ tó láti inú bátírì rẹ. Kì í ṣe pé èyí rọrùn jù, nítorí pé o kò ní nílò láti so mọ́ ọn tó bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n ó tún dín iye ìyípo agbára ìṣiṣẹ́ tí bátírì rẹ ń lò kù, èyí tí yóò ran ọ́ lọ́wọ́ láti wà ní ipò tó dára fún ìgbà díẹ̀.
Àwọn àmọ̀ràn pàtàkì tí o lè gbìyànjú ni wíwakọ̀ pẹ̀lú eco mode tí a ti yí padà, dín ìwọ̀n tó pọ̀ jù nínú ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kù, yíyẹra fún wíwakọ̀ ní iyàrá gíga (ju máìlì 60 lọ fún wákàtí kan) àti lílo àǹfààní ìdènà àtúnṣe. Ó tún ń ran lọ́wọ́ láti yára kí ó sì máa dánra díẹ̀díẹ̀, dípò kí o máa fi àwọn pedal sí ilẹ̀ ní gbogbo ìgbà tí o bá ní àǹfààní.
Ṣé ó yẹ kí o ṣàníyàn nípa ìbàjẹ́ bátìrì nínú ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ iná mànàmáná rẹ?
Ni gbogbogbo, rara. Awọn batiri ọkọ ayọkẹlẹ ina mọnamọna maa n ṣiṣẹ fun ọdun 8-10, wọn si le ṣiṣẹ daradara ju aaye yẹn lọ — boya iyẹn jẹ agbara ọkọ ayọkẹlẹ tabi gbigbadun igbesi aye tuntun gẹgẹbi ibi ipamọ agbara.
Ṣùgbọ́n ìbàjẹ́ àdánidá jẹ́ ìlànà gígùn, tí ó ń gba ọ̀pọ̀ ọdún kí ó tó lè ní ipa gidi lórí iṣẹ́ bátírì. Bákan náà, àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ ti ń ṣe àwọn bátírì ní ọ̀nà tí ìbàjẹ́ àdánidá kò fi ní ipa pàtàkì lórí iye tí a lè lò fún ìgbà pípẹ́.
Fún àpẹẹrẹ, Tesla sọ (ó ṣí ní ojú ìwé tuntun) pé àwọn bátìrì rẹ̀ ṣì ń gba 90% agbára wọn lẹ́yìn tí wọ́n ti ń wakọ̀ ní 200,000 máìlì. Tí o bá ń wakọ̀ ní 60 máìlì fún wákàtí kan, ó máa gba ọ́ ní ọjọ́ 139 láti rìn ìrìn àjò yẹn. Awakọ̀ rẹ tí ó wà ní gbogbogbòò kò ní wakọ̀ tó bẹ́ẹ̀ nígbàkúgbà.
Àwọn bátìrì sábà máa ń ní ìdánilójú tiwọn pẹ̀lú. Àwọn iye pàtó náà yàtọ̀ síra, ṣùgbọ́n ìdánilójú gbogbogbòò bo bátìrì fún ọdún mẹ́jọ àkọ́kọ́ tàbí máìlì 100,000. Tí agbára tó wà bá dín sí 70% ní àkókò yẹn, o máa rí bátìrì tuntun gbà lọ́fẹ̀ẹ́.
Lílo agbára bátìrì rẹ ní ìkà, àti ṣíṣe gbogbo ohun tí o kò gbọ́dọ̀ ṣe déédéé, yóò mú kí iṣẹ́ náà yára sí i — bó tilẹ̀ jẹ́ pé iye rẹ̀ sinmi lórí bí o ṣe ń ṣe àìbìkítà tó. O lè ní àtìlẹ́yìn, ṣùgbọ́n kò ní pẹ́ títí láé.
Kò sí ohun ìyanu láti dènà rẹ̀, ṣùgbọ́n tí o bá ń tọ́jú bátírì rẹ dáadáa, yóò dín iye ìbàjẹ́ kù — rí i dájú pé bátírì rẹ wà ní ipò tó dára fún ìgbà pípẹ́. Nítorí náà, lo àwọn àmọ̀ràn wọ̀nyí láti fipamọ́ bátírì déédéé àti déédéé bí o ṣe lè ṣe é.
Èyí kò túmọ̀ sí pé ó yẹ kí o mọ̀ọ́mọ̀ fi ara rẹ sínú ewu púpọ̀, nítorí pé ìyẹn kò ní ṣe àṣeyọrí rárá. Má bẹ̀rù láti gba agbára náà dáadáa níbi tí ó bá yẹ, tàbí kí o yára gba agbára náà kíákíá kí o tó lè padà sí ojú ọ̀nà kíákíá. O ní ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ náà, o kò sì gbọdọ̀ bẹ̀rù láti lo agbára rẹ̀ nígbà tí o bá nílò rẹ̀.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Keje-12-2022

